ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Ethanol Blending ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਅਧਿਐਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਝ crop-based ethanol, ਖਾਸ ਕਰਕੇ rice ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ethanol ਦਾ ਕੁੱਲ water footprint ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ 1 ਲੀਟਰ ethanol ਲਈ ਲਗਭਗ 10,000 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦਾ water footprint ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਣਿਤ ਅਨੁਸਾਰ 2.5 ਮਿ.ਲੀ. ethanol ਲਈ ਕਰੀਬ 25 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਅੰਕੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। NITI Aayog ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਵੀ crop-based ethanol ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ water footprints ਦਰਸਾਏ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ 25 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ethanol plant ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ethanol ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਉਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। Rice-based ethanol ਲਈ ਕੁਝ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ water footprint 10,000 ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ethanol ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ethanol factory ਦੀ actual process-water consumption ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਧੁਨਿਕ plants ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3–5 ਲੀਟਰ process water ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ethanol ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ agricultural water footprint ਅਤੇ industrial water consumption ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਸਮਝਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। NITI Aayog ਦੀ ethanol roadmap ਵਿੱਚ sugarcane-based ethanol ਲਈ ਲਗਭਗ 3,000 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ethanol ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ feedstocks ਲਈ water requirement ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ “2.5 ਮਿ.ਲੀ. ethanol = 25 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ” ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ factory consumption ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ rice-based ethanol ਦੇ ਕੁੱਲ agricultural/lifecycle water footprint ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵਜੋਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ethanol blending ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ feedstock ਦੀ ਚੋਣ—ਜਿਵੇਂ rice, sugarcane, maize ਜਾਂ agricultural residues—ਪਾਣੀ ਦੀ sustainability 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜਾ: ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ 10,000 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ/1 ਲੀਟਰ ethanol → 25 ਲੀਟਰ/2.5 ਮਿ.ਲੀ. ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ethanol ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ crop cultivation ਦੇ water footprint ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

Ethanol Water Consumption 2 5 Ml Ethanol 25 Litre Water Ethanol Water Footprint Rice Based Ethanol Ethanol Production In India Ethanol Blending India E20 Fuel Ethanol Blending Policy Ethanol Water Usage Agricultural Water Footprint Ethanol And Groundwater